Bài viết dưới đây xin chia sẻ với bạn đọc bức thư của một người cha dành cho con với những lời khuyên để con nên người và hơn nữa, để trở thành một nhà đầu tư tốt. Có lẽ bạn sẽ bắt gặp đâu đây những lời nói cha từng dành cho mình và nhận ra rằng, với cha, con có lớn cũng vẫn còn bé lắm và rằng nếu muốn trở thành một nhà đầu tư tốt như ước vọng của con, thì hãy nhớ những điều cha đã dạy.
Con đâu phải được “định nghĩa” bởi người khác. Hãy cố gắng xây dựng những suy nghĩ của chính mình chứ đừng tìm kiếm sự khẳng định và xác nhận từ ai đó. Cố gắng làm vừa lòng người khác chỉ là mồ chôn cho sự phát triển của bản thân con mà thôi. Tất cả những gì con cần là sự ủng hộ từ những người thực sự có lòng hảo tâm với con.
Trong đầu tư cũng vậy, đừng mua bán chỉ vì con thấy bè bạn, hàng xóm hay nghe rằng một loại cổ phiếu đang được ưa chuộng. Con không biết được họ, con không biết “khẩu vị rủi ro”, sự linh hoạt, phân bố tài sản hay động cơ của họ. Thực tế, con không biết những gì mình đang muốn bắt chước làm theo – là hành vi mà nhà tâm lí học nổi tiếng Robert Cialdini gọi là hiệu ứng lan truyền Xã hội. Một hành vi được coi là thích hợp chỉ vì được nhiều người hưởng ứng làm theo không có nghĩa là nó luôn tốt cho con.
Con luôn hỏi cha rằng bao giờ con sẽ tự lập, bao giờ con kiếm ra tiền hay khi nào con mới được tham gia vào những cuộc thảo luận mà những người trưởng thành như cha tham dự. Có những điều cần phải có thời gian. Trưởng thành là một quá trình. Hãy tận hưởng nó!
Những cuốn sách khoa học của con chẳng đã giải thích một hạt nhỏ biến thành cây non, thành cây bụi rồi mới thành cây lớn thực thụ đó sao. Có thể vài hạt sẽ khô héo và chết đi, không phải hạt nào cũng nảy mầm rồi trổ hoa, đơm trái.
Chúng ta nuôi dưỡng, hỗ trợ, yêu thương và khuyên bảo con – đó là một phần trong quá trình con khôn lớn. Có thể con không nhận thấy, nhưng thật ra, con trở nên có trách nhiệm, độc lập và tự chủ qua từng giai đoạn. Nếu cứ so sánh bản thân với những người lớn, con sẽ chỉ mang lại cho mình thêm đau khổ!
Đầu tư cũng vậy, con đừng nóng vội muốn nhìn thành quả. Đầu tư là cả một quá trình để đạt tới sự độc lập về tài chính. Không phải sự đầu tư nào cũng cho thành quả tốt đẹp. Bởi vậy hãy nhớ rằng, lo lắng thái quá mọi khoản đầu tư sẽ chỉ làm con thêm nghèo túng.
Đừng lãng phí thời gian
Con còn nhớ câu chuyện về kiến và châu chấu không? Kiến làm việc chăm chỉ không biết mệt mỏi suốt mùa hè, trong khi châu chấu chỉ mải rong chơi, nhởn nhơ ca múa, mà giá trị của lao động chăm chỉ chỉ thực sự nhận ra khi mùa đông đến.
Cha muốn con hãy luôn ghi nhớ câu chuyện này. Hãy là con kiến nhiều hơn, chỉ đôi lúc cho phép mình làm châu chấu và đừng bất cẩn. Cha biết cân bằng cả hai là chuyện khó, nhưng đâu có ai nói cuộc sống là dễ dàng phải không con?
Những nhà đầu tư trung bình chỉ có thể kiếm được một số tiền nho nhỏ. Con không thể làm nó lớn lên nếu không biết tiết kiệm hợp lí. Hãy cho phép bản thân được thoải mái đôi lúc nhưng cũng phải biết khi nào không nên chi tiền cho một bữa ăn đắt tiền, hãy sử dụng thời gian đúng cách và biết đặt tiền vào đúng chỗ.
Dòng đời luôn thay đổi
Những người con cho là bè bạn hay đồng nghiệp có thể đổi thay bởi trường đời luôn thay đổi và quan điểm của con người cũng sẽ thay đổi. Chứng khoán, các lĩnh vực hay các khoản đầu tư có thể cho nhiều lợi nhuận trong quá khứ nhưng không có nghĩa là nó sẽ mang lại cho con nhiều như thế trong tương lai.
Chúng ta từng nghe nhiều câu chuyện về những cổ phiếu nhiều lần tăng mạnh, giảm giá rồi lại quay đầu tăng tiếp, nhưng cũng không ít những cổ phiếu đạt đỉnh rồi sau đó không bao giờ cán lại cột mốc vinh quang. Hãy đối mặt với thực tế.
Đừng bất kính với những người xung quanh
Đừng chỉ kính trọng ông bà cha mẹ mà hãy tôn trọng những thầy cô giáo, bạn bè và kể cả những người giúp việc, chú lái xe và bất kỳ người nào con gặp. Có thể đó là một ý tưởng quá lý tưởng, song ít ra hãy cố gắng nếu con có thể.
Nếu đầu tư kinh doanh, hãy nhớ tôn trọng ý kiến của những người xung quanh con. Bởi dù là cậu thực tập sinh mới đến hay đối thủ cạnh tranh hay bất kỳ ai cũng có thể cho con một điều gì đó để học hỏi. Trên tất cả, hãy đánh giá đúng thị trường đầu tư. Những nhà đầu tư giỏi giang nhất cũng là những người khiêm tốn nhất.
Thành công không đồng nghĩa với nhiều huy chương hay tiền bạc
Chẳng thành vấn đề nếu xếp thứ hai, miễn là con biết mình đã nỗ lực thế nào và cố gắng làm việc chăm chỉ những lần tới thay vì buông xuôi: “Con không làm được”.
Thành công không đồng nghĩa với tỷ lệ tăng trưởng cao trong danh mục đầu tư. Để trưởng thành trong cuộc sống, con cần phải tự đẩy mình ra khỏi “vùng an toàn” nhưng khi đầu tư, hãy “hoạt động” trong vùng ấy.
Tìm sở thích của riêng mình
Đó có thể là một môn thể thao, nghệ thuật hay thứ gì đó làm con có hứng thú. Nó có tác dụng như liều thuốc cho những căng thẳng mà con có thể phải đối mặt trên từng bước trưởng thành và cả trong những lúc vui vẻ.
Nhiều người coi đầu tư là một khoa học, có người cho đó như một môn nghệ thuật, nhưng cha thì luôn nghĩ đầu tư là một nghề thủ công, bởi cả sản phẩm lẫn tay nghề đều được cải thiện nếu thường xuyên luyện tập. Đầu tư sẽ kiểm nghiệm con, cảm xúc của con, chiến lược và cả những ý tưởng của con nữa. Con càng mài dũa và trau dồi mỗi ngày, những tác phẩm con nhận được sẽ càng hoàn thiện.
![[Humans of Phenikaa] PGS.TS Nguyễn Ngọc Anh: Bền bỉ với những câu hỏi từ thế giới hạt nhân](https://giadinh.phenikaa.com/wp-content/uploads/2026/05/nguyen-ngoc-anh-380x260.jpg)
