Biết mình đang thiếu gì đã là một nửa của việc tìm đường đi tiếp

Phần lớn những người được thăng chức lên quản lý đều giỏi chuyên môn. Giải quyết vấn đề nhanh, phân tích sắc bén, kết quả tốt hơn mọi người xung quanh. Tổ chức nhìn vào đó rồi quyết định: người này xứng đáng lên vị trí cao hơn.

Nhưng vị trí cao hơn đó không yêu cầu bạn giải quyết vấn đề nhanh hơn nữa, nó yêu cầu bạn giúp người khác giải quyết vấn đề, yêu cầu bạn ngồi lại với những mâu thuẫn giữa con người mà không có đáp án rõ ràng, yêu cầu bạn chịu được sự bất định kéo dài mà vẫn đưa ra quyết định khi chưa có đủ thông tin.

Bộ kỹ năng đưa bạn lên ghế đó hoàn toàn không phải bộ kỹ năng giữ bạn ngồi vững ở đó.

Có ba chỉ số luôn tồn tại song song, nhưng sự nghiệp sẽ test chúng theo thứ tự khác nhau. IQ là khả năng tư duy và giải quyết vấn đề. EQ là khả năng hiểu và quản lý cảm xúc của mình và người khác. AQ là khả năng thích ứng với nghịch cảnh và sự bất định. Cả ba đều cần, nhưng mỗi giai đoạn sẽ đẩy một chỉ số lên hàng đầu, và đó thường là chỉ số mà bạn chưa bao giờ thật sự chuẩn bị cho nó.

Nhưng phần lớn tổ chức chỉ thấy được tầng một. Họ nhìn vào doanh số, vào output, vào tốc độ hoàn thành công việc, rồi kết luận rằng người này đã đủ giỏi để lên quản lý. Còn chuyện người đó có đủ kiên nhẫn ngồi nghe, đủ bình tĩnh khi kế hoạch gặp trục trặc, đủ đồng cảm để giữ được người ở lại, thì ít khi được thật sự chú ý tới.

Và thế là người giỏi chuyên môn lên ghế quản lý, rồi dùng đúng bộ kỹ năng cũ để xử lý công việc mới. Họ vẫn review thay cho team, vẫn tự ra quyết định vì nghĩ như vậy nhanh hơn, vẫn chạy một mình rồi thắc mắc tại sao không ai theo kịp. Được một lúc thì kiệt sức, team thì không giỏi lên, còn kết quả thì đi xuống.

Công ty mất một chuyên gia giỏi, được một quản lý chật vật.

Cái nguy hiểm hơn nữa là phần lớn mọi người nghĩ giải pháp là giỏi thêm. Học thêm kỹ năng, đọc thêm sách, tham gia thêm khóa học. Nhưng EQ không phải thứ bạn học bằng cách đọc, nó là thứ bạn phải chịu đau mới hiểu, phải sai mới biết. Còn AQ thì càng không dạy được, bạn chỉ hình thành nó bằng cách sống qua những giai đoạn khó khăn nhất mà vẫn chọn ở lại.

Nên nếu bạn đang ở vị trí dẫn dắt mà cảm thấy có gì đó không ổn, đừng vội kết luận là mình kém cỏi. Có thể bạn chỉ đang dùng cái giỏi của tầng cũ để giải bài toán của tầng mới.

Biết mình đang thiếu gì đã là một nửa của việc tìm đường đi tiếp.