703 điểm tại WorldSkills Shanghai 2026 mang về cho Nguyễn Ngọc Được Huy chương Kỹ năng nghề Xuất sắc. Nhưng phía sau con số ấy là một câu chuyện khác: câu chuyện về một sinh viên cơ điện tử học cách giữ bình tĩnh trước sự cố, làm chủ công nghệ bằng tư duy và hình thành tác phong nghề nghiệp từ những kỷ luật tưởng như rất nhỏ.
Nguyễn Ngọc Được – K17 Cơ điện tử, Trường Kỹ thuật Phenikaa đạt Chứng chỉ Kỹ năng nghề Xuất sắc tại WorldSkills Shanghai 2026
Được, sinh viên K17 Cơ điện tử Phenikaa, đã có những trải nghiệm như vậy trong hành trình bước ra khỏi giảng đường, vào xưởng thực hành và rồi đến một sân chơi kỹ năng nghề quốc tế.
Bài kiểm tra ở phút chót
Những người từng làm nghề Phay CNC hiểu rằng đây là công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn và chính xác cao. Một chi tiết máy kim loại phải trải qua hàng chục công đoạn từ lập trình, gá đặt đến gia công cắt gọt. Sai số cho phép có khi chỉ tính bằng micromet, mỏng hơn cả một sợi tóc. Chỉ một nhịp dao lệch hay một dòng lệnh sai, sản phẩm có thể phải làm lại từ đầu.
Ở Thượng Hải, áp lực ấy còn lớn hơn khi thời gian liên tục được đếm ngược. Đúng vào bài thi cuối cùng của ngày thi thứ ba, chi tiết của Nguyễn Ngọc Được gặp sự cố. Trong khoảnh khắc áp lực nhất, phản ứng đầu tiên của Được không phải là cuống lên mà là dừng lại một nhịp.
“Em tự dặn mình: càng những lúc thế này lại càng phải thật bình tĩnh. Em dừng lại nhìn một lượt toàn bộ vấn đề, quyết định xem mình sẽ bắt đầu gỡ từ đâu trước, bước tiếp theo cần làm gì và phải lưu ý điều gì ở đó.”
Nguyễn Ngọc Được (ngoài cùng bên trái) cùng các thí sinh đội tuyển Việt Nam tham gia WorldSkills Shanghai 2026.
Chi tiết sau đó được xử lý trọn vẹn. Bảng điện tử chốt lại ở 703 điểm, giúp Được vượt qua mốc 700 điểm của WorldSkills để nhận Huy chương Kỹ năng nghề Xuất sắc (Medal for Excellence). Thế nhưng khi được hỏi về kết quả, chàng trai 20 tuổi lại không nói nhiều về thành tích: “Dạ tiếc chứ. Em tiếc vì khả năng của mình có thể làm tốt hơn, nhưng đến những giây phút quan trọng nhất lại chưa giữ được sự tỉnh táo tối đa.”
Sự tiếc nuối ấy không phải cảm giác thất vọng về kết quả. Nó cho thấy một cách nhìn khác của người làm nghề: luôn nhìn lại phần mình có thể làm tốt hơn, ngay cả khi kết quả đã đủ để ghi nhận.
Khi năng lực thực chiến trở thành phản xạ
Trước khi sang Thượng Hải, Được có hai môi trường gắn bó trong quá trình học nghề: giảng đường Đại học Phenikaa và xưởng thực hành của Viện Đào tạo Kỹ năng nghề Denso Việt Nam.
Với Được, một người làm kỹ thuật, biết làm thôi vẫn chưa đủ.
Hai môi trường mang đến cho Được hai mảnh ghép khác nhau. Ở trường đại học là nguyên lý, công thức và tư duy phân tích kỹ thuật. Nhưng bước vào môi trường thực tế, Được nhận ra khoảng cách giữa “biết” và “làm được” không hề nhỏ: “Ở Phenikaa, em được học nền tảng kỹ thuật vững chắc. Nhưng khi bước vào môi trường thực tế, em mới hiểu rằng biết làm thôi là chưa đủ. Có những vấn đề phát sinh không thể giải quyết bằng một công thức có sẵn trong sách vở, mà phải bình tĩnh bóc tách xem vấn đề nằm ở đâu, nguyên nhân gốc rễ là gì rồi mới tìm cách xử lý.”
Tại Denso, nơi Được đang được đào tạo chuyên sâu về nghề Phay CNC, những bài học lại đến từ chính quá trình làm việc hàng ngày. Đó là tác phong công nghiệp, là kỷ luật trong từng thao tác và khả năng lặp lại một quy trình cho đến khi nó trở thành phản xạ.
“Denso cho em một môi trường rất khắt khe. Có những thao tác kiểm tra, gá đặt hay xử lý những lỗi rất nhỏ phải lặp đi lặp lại hàng trăm lần. Ban đầu em thấy khá áp lực, nhưng khi làm đủ lâu thì những điều đó ngấm vào người, trở thành phản xạ tự nhiên. Đến khi bước vào phòng thi quốc tế, em nhận ra chính những điều tưởng như rất nhỏ ấy lại là thứ giúp mình đứng vững nhất: không cuống, làm đúng quy trình, kiểm tra từng bước và nếu có lỗi thì tìm nguyên nhân để sửa.”
Năng lực thực chiến, với Được, không bắt đầu từ những điều lớn lao. Nó được hình thành từ việc đứng bên máy nhiều giờ mà không lơ là một thao tác, từ việc kiểm tra lại từng bước và không bỏ cuộc khi đồng hồ vẫn đang chạy.
“Chất riêng” của người trẻ đứng bên máy tiện, máy phay
Trong khi nhiều bạn bè cùng trang lứa lựa chọn công việc văn phòng, theo đuổi những dòng code hay thế giới sáng tạo số, Được chọn gắn bó với xưởng cơ khí, phôi thép và mùi dầu máy. Đó là một lựa chọn khác. Nhưng với Được, cơ khí chính xác hôm nay không còn gắn với hình ảnh lấm lem, nặng nhọc của thế hệ trước. Phía sau những chiếc máy là tự động hóa, lập trình số và tư duy công nghệ.
“Em nghĩ cái đẹp và chất riêng lớn nhất của một kỹ sư cơ khí thời đại mới là không chỉ biết vận hành máy móc, mà phải làm chủ nó bằng tư duy của mình. Em chọn cơ khí không phải vì nó dễ, mà vì em thích cảm giác một thứ mình tự tay tính toán, lập trình trên máy tính cuối cùng bước ra đời thực thành một sản phẩm kim loại chính xác đến từng phần rất nhỏ. Với em, nghề này là sự kết hợp giữa ba thứ: sự chính xác của đôi bàn tay, tư duy của cái đầu và tính kỷ luật của người làm nghề.”
Từ một bản vẽ trên màn hình đến một chi tiết cơ khí có thật, hoạt động trong một cỗ máy, khoảng cách ấy được lấp đầy bằng kiến thức, kỹ năng và rất nhiều giờ thực hành. Đó cũng là niềm kiêu hãnh riêng của những người trẻ lựa chọn theo đuổi kỹ thuật chế tạo.
Giá trị của một hành trình
Trở về từ WorldSkills, Được tiếp tục làm việc tại Viện đào tạo kỹ năng nghề Denso Viet Nam. Trải nghiệm quốc tế không làm thay đổi nhịp làm việc hàng ngày của Được. Vẫn là những buổi đo đạc từng kích thước, kiểm tra từng chi tiết và học thêm những quy trình vận hành mới.
Trở về từ WorldSkills, Được tiếp tục việc học tại Phenikaa và hoàn thiện chương trình đào tạo tại Viện đào tạo kỹ năng nghề Denso Viet Nam.
Được không phải chờ đến khi cầm tấm bằng cử nhân mới nghĩ đến con đường phía trước. Khi bước vào Denso với tư cách tuyển thủ, mục tiêu ban đầu của chàng sinh viên 20 tuổi là tập trung rèn giũa tay nghề để bước ra đấu trường quốc tế.
Sau kỳ thi, hành trình ấy tiếp tục mở sang một hướng khác. Từ người trực tiếp đứng máy thi đấu, Được ở lại Viện để hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng cho những lứa tuyển thủ tiếp theo. Cùng với lộ trình phát triển chuyên môn dài hạn, Denso cũng xây dựng cơ chế riêng dành cho các tuyển thủ trở về sau thi đấu, trong đó có kế hoạch nâng bậc được xác định từ đầu năm 2027.
Nhìn lại chặng đường đã qua, Được nói về “thực chiến” của một sinh viên kỹ thuật bằng một cách rất giản dị: “Kiến thức trên giảng đường cho mình cái gốc để hiểu nguyên lý hoạt động của máy móc, dây chuyền sản xuất. Nhưng khi bước vào doanh nghiệp, điều quyết định lại là khả năng thích nghi, tính chủ động học hỏi và tinh thần tuân thủ quy trình. Thực chiến không nằm ở điểm số lý thuyết, mà nằm ở chỗ khi máy có vấn đề, bạn có bình tĩnh đứng lại để giải quyết nó hay không.”
Câu chuyện của Nguyễn Ngọc Được vì thế không chỉ dừng lại ở một tấm Huy chương Kỹ năng nghề Xuất sắc. Đó còn là câu chuyện về cách một sinh viên kỹ thuật được hình thành qua nhiều môi trường học tập và thực hành: có nền tảng tư duy từ nhà trường, có trải nghiệm thực tế từ doanh nghiệp và có những kỷ luật nghề nghiệp được rèn qua từng thao tác.
703 điểm là kết quả được ghi trên bảng điện tử tại WorldSkills Shanghai 2026. Nhưng với Được, hành trình phía sau con số ấy mới là phần quan trọng hơn: học cách đứng vững khi máy gặp sự cố, bình tĩnh tìm nguyên nhân, sửa lỗi và tiếp tục công việc.
Bởi với một người làm kỹ thuật, biết làm thôi vẫn chưa đủ.
